logo

Mimarın Telif Hakkı


Av.Ezgi Efendioğlu
info@ezgiefendioglu.av.tr

Telif hakkı, kişinin fikrî emeğini ortaya koyarak yarattığı ürün üzerinde, herhangi bir tescil işlemine gerek kalmadan, ürünün meydana gelmesiyle hukuken sağlanan haklardır.

Kanun, mimari projeyi ve o projenin meydana getirdiği mimarlık eserini fikri açıdan koruma altına almaktadır. Görüldüğü üzere burada korunması gereken iki ayrı fikir ürünü bulunmaktadır. Biri mimari proje, diğeri ise ortaya çıkan mimarlık eseridir.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 2. maddesi mimari projeyi ilim ve edebiyat eserleri kapsamında değerlendirmektedir. Mimari projenin 5846 sayılı yasa kapsamında korunabilmesi için estetik bir değere sahip olması gerekmez. Zira mimari projenin kendisi başlı başına eser sayılmaktadır.

Eser sahibi konumunda olan mimarın ise uygulamada telif hakkı olarak anılan, 5846 sayılı yasadan doğan bir takım mali ve manevi hakları bulunmaktadır. Manevi haklar, yasanın 67. maddesinde düzenlenmiş olmakla yasanın eser sahibi olan mimara sağladığı en önemli korumalar, eser üzerinde mimarın adının yazılmasını isteme yetkisi ve eserde değişiklik yapılmasını men etme yetkisidir.

İşleme, çoğaltma, yayma, temsil gibi mali hakların ihlal edilmesi halinde ise mimar, yasanın 68. maddesine dayanarak tecavüzün meni ve rayiç bedelin üç katına kadar tazminat talep edebilecektir. Mimar, yalnızca mimari projeyi tamamlamış olmak şartıyla tüm bu korumalardan yararlanabilecektir.

Mimari proje için sağlanan hakların yanında, bu mimari projenin uygulanması sonucu meydana gelen eser (yapı) üzerinde de mimarın birtakım hakları mevcuttur. Mimarın mimarlık eseri üzerinde telif hakkı iddia edebilmesi için meydana gelen bu eserin estetik unsurları taşıması gerekmektedir.

Uygulamada, Yargıtay kararlarına bakıldığında bu estetik unsurların neler olduğu konusunda fikir birliği bulunmamaktadır. Ortaya çıkan eser (yapı), aranan estetik değerleri taşıdığı takdirde 5846 sayılı yasanın 4. maddesi uyarınca güzel sanat eseri bakımından koruma altına alınacaktır.

Mimari projede eser sahibinin izni dışında yapılan değişiklikler nedeniyle eser sahibi olan mimar, yapının eski hale getirilmesini talep edebilecektir.

Eser sahibinin manevi haklarına bir saldırı olması durumunda, eser sahibi mimar saldırının önlenmesi davası açabilir, eserdeki değişikliğin kendisi tarafından yapılmadığının açıklanmasını talep edebilir.

Mimarlık eserine henüz bir saldırı gerçekleşmeden, ancak gerçekleşmesi muhtemel bir saldırının varlığının söz konusu olduğu durumlarda saldırının önlenmesi davası da açılabilecektir.

Share
#

SENDE YORUM YAZ

7+1 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Vesaik.

    15 Temmuz 2019 Köşe Yazıları

    Türkiye S400 leri satın aldı ve ilk parti geldi,ve gelmeye devam ediyor.Bu bütün Dünya ya hükmetmek için uğraşan  USA ya ve nato ya ciddi bir tokattır.Erdoğan a nasip oldu. Ecevit te Kıbrıs' a çıktı kara oğlan oldu. Erbakan olmasa idi çıkacakmıydı,buda soru işaretidir.O zamandan bu zamana bizi seven allahın hiç bir memleketi bunu tanımadı.Pakistan ve bengladeş tanımıştı onlarda baskılardan dolayı vaz geçtiler.Orada haklarımızı koruyor ve enerji arıyoruz.Yılmayacağız. Şimdi ne olacak.Hep beraber göreceğiz.Şunu Devlet olarak kavramak zorun...
  • Helal olsun Başkan Aras…

    13 Temmuz 2019 Köşe Yazıları

    Geçtiğimiz günlerde, Bodrum Antik Tiyatro'da Belediye meclisi toplantısı yapıldı. "Bodrum’da bir ilk" olarak duyuruldu. Çok sevindik elbette, nede olsa demokrasinin çıktığı bu topraklarda eskiden halk meclisi olarak kullanılan bu yapının, birazda gerçek anlamda kullanılması gerekiyordu. Bu toplantıyı akıl eden, üstün yetenekli kişilere teşekkür etmemiz gerekir. İyiki varlar, yoksa nasıl yaşayacaktık böyle bir nostaljiyi. Her başkana nasip olmuyor bu duyguları yaşamak. Belediye Başkanımız Ahmet Aras, bu duyguları yaşadı ve yaşattı bizlere...
  • Bodrum İşgal Altında…

    11 Temmuz 2019 Köşe Yazıları

    Sapla samanı karıştırmamak lazım. Bazen yazılarıma sosyal medyadan dokundurma yapıp, pozitif olmam konusunda öneride bulunanlar oluyor. Ne yapalım yani, tecavüz kaçınılmazsa zevk mi alalım? Tecavüz ister bedeninize olsun, ister hak ve özgürlüklerinize olsun karşı durmak gerekiyor ki, bu ister aile içinden gelsin, ister dışından. Tecavüzcünüze kendinizi bırakıp "ne var canım ihtiyaçtan yapıyor, aslında kötü bir niyeti yok" demek, tecavüzcüyü teşvik etmek anlamına gelir. Diğer yandan; kendi dışınızda kişilerin haksızlığa maruz kalmasına...
  • Muğlalı Dolmuşa-Dolduruşa Gelmez…

    07 Temmuz 2019 Köşe Yazıları

    31 Mart yerel seçimlerinde Muğla özel bir önem ve hedef olmuştu. Çok yönlü siyasi manevra, Osman Gürün'e kaybettirme üzerinden ince ince hayata geçirildi. Seçim bu yönüyle Muğla özelinde Osman Gürün ve diğerleri arasında geçti gibi... "Bu defa kesin" beklentisi içersinde olan diğerleri cephesinde ciddi bir siyasi hazım sorunu yaratmıştır 31 Mart sonuçları. Hazımsızlığın yarattığı sendrom 31 Mart sonrasına katmerlenerek sarktı. , Büyük Şehir yönetemiyor feryat figanı esasen Karabağlar Yaylası'nın rüzgarlarının boşluğunda sallanmaktaydı. Bu y...

gaziantep escort