logo

Mimarın Telif Hakkı


Av.Ezgi Efendioğlu
info@ezgiefendioglu.av.tr

Telif hakkı, kişinin fikrî emeğini ortaya koyarak yarattığı ürün üzerinde, herhangi bir tescil işlemine gerek kalmadan, ürünün meydana gelmesiyle hukuken sağlanan haklardır.

Kanun, mimari projeyi ve o projenin meydana getirdiği mimarlık eserini fikri açıdan koruma altına almaktadır. Görüldüğü üzere burada korunması gereken iki ayrı fikir ürünü bulunmaktadır. Biri mimari proje, diğeri ise ortaya çıkan mimarlık eseridir.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 2. maddesi mimari projeyi ilim ve edebiyat eserleri kapsamında değerlendirmektedir. Mimari projenin 5846 sayılı yasa kapsamında korunabilmesi için estetik bir değere sahip olması gerekmez. Zira mimari projenin kendisi başlı başına eser sayılmaktadır.

Eser sahibi konumunda olan mimarın ise uygulamada telif hakkı olarak anılan, 5846 sayılı yasadan doğan bir takım mali ve manevi hakları bulunmaktadır. Manevi haklar, yasanın 67. maddesinde düzenlenmiş olmakla yasanın eser sahibi olan mimara sağladığı en önemli korumalar, eser üzerinde mimarın adının yazılmasını isteme yetkisi ve eserde değişiklik yapılmasını men etme yetkisidir.

İşleme, çoğaltma, yayma, temsil gibi mali hakların ihlal edilmesi halinde ise mimar, yasanın 68. maddesine dayanarak tecavüzün meni ve rayiç bedelin üç katına kadar tazminat talep edebilecektir. Mimar, yalnızca mimari projeyi tamamlamış olmak şartıyla tüm bu korumalardan yararlanabilecektir.

Mimari proje için sağlanan hakların yanında, bu mimari projenin uygulanması sonucu meydana gelen eser (yapı) üzerinde de mimarın birtakım hakları mevcuttur. Mimarın mimarlık eseri üzerinde telif hakkı iddia edebilmesi için meydana gelen bu eserin estetik unsurları taşıması gerekmektedir.

Uygulamada, Yargıtay kararlarına bakıldığında bu estetik unsurların neler olduğu konusunda fikir birliği bulunmamaktadır. Ortaya çıkan eser (yapı), aranan estetik değerleri taşıdığı takdirde 5846 sayılı yasanın 4. maddesi uyarınca güzel sanat eseri bakımından koruma altına alınacaktır.

Mimari projede eser sahibinin izni dışında yapılan değişiklikler nedeniyle eser sahibi olan mimar, yapının eski hale getirilmesini talep edebilecektir.

Eser sahibinin manevi haklarına bir saldırı olması durumunda, eser sahibi mimar saldırının önlenmesi davası açabilir, eserdeki değişikliğin kendisi tarafından yapılmadığının açıklanmasını talep edebilir.

Mimarlık eserine henüz bir saldırı gerçekleşmeden, ancak gerçekleşmesi muhtemel bir saldırının varlığının söz konusu olduğu durumlarda saldırının önlenmesi davası da açılabilecektir.

Share
#

SENDE YORUM YAZ

9+7 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Kaptan

    14 Şubat 2019 Köşe Yazıları

    CHP  sadece bir parti değildir, Laik Türkiye Cumhuriyetinin,Askeri, Ordusu, Polisi,Cumhuru,Atatürk ilkelerinin koruyucusu, Türkiye'nin bağımsız yargısı ve Hürriyetidir. CHP' yi , CHP yapan milyonlarca Atatürk sevgilisinin, bitmez tükenmez Vatan kavgasının Dünya partisidir. Kaptan, sen bunların neresindesin. O olduğun yerde bulunmak, Yürek ister. Oturduğun koltuk,bu memleketi kurtaranların koltuğudur. Kendine sor o koltuğa layık mısın. CHP kurulduğundan bu yana ,hesapla bakalım, kaç parti geldi, kaç parti gitti. Yeni gelen...
  • Bodrum Kimi Seçmeli…

    12 Şubat 2019 Köşe Yazıları

    Birkaç gündür sosyal medyada, İYİ Parti Belediye Başkan Adayı Mehmet Tosun’u destekleyenler tarafından paylaşılan bir afiş dolaşmakta. Okuyunca ilk anda evet doğru algısı yaratan bu paylaşımı, irdelemek istedim. Afişte Paylaşılan ; “Mehmet Tosun Harita Mühendisi, Mahalli İdareler ve Şehir Planlamacısı, Trafik Planlama Uzmanı, Bir Şehir, Bir Belediye Başkanı’ndan Daha Ne isteyebilir, Karar Senin Bodrum, Kaybedecek 5 Senemiz Daha Yok. Bodrum İçin Mehmet Tosun” Sayın Mehmet Tosun’un, mesleğine ne kadar önem verdiğini...
  • CHP Neden Zaman Kaybetti?

    10 Şubat 2019 Köşe Yazıları

    CHP de Bodrum Belediye Başkanı  adayını saptamak sanki Kocadon ile partinin genel merkezinin karıştırma öğretisinin staj alanı haline getirildi ve sonra da CHP ilçe örgütü dirayet ve aracılığı il ve halkla bütünleşerek   sona erdirildi. İlçe örgütü ile emeği geçenleri kutluyoruz.. kaos bitirildi. Karıştırmada emeği geçen Kocadon ve Genel Merkez de yaptıkları nedeniyle hesap alanında bloke edilmiş oldu. Biraz daha uzasa  ağa ile marabanın  yolculukta dönüşümlü olarak binit kullanmasına dönecekti bereket hikaye yarıda sonlandırıldı. Yine de d...
  • Cevap Verin.

    09 Şubat 2019 Köşe Yazıları

    Başkan mı,yoksa parti teşkilatımı bir partide önemlidir.her ikisi de diyebiliriz ama,Bazı partilerde bunu sormanın gereği yoktur.bellidir. Başkan.!,hatta o kadar ileri ki,şu lafı birilerinden duyabilirsiniz. Vatan hainlerinin yanında yer almaktansa, hırsız bizim hırsızımız, biz yanında yer alırız. O hırsız kimin parasını çalar. Onu da deyiver de bilelim. Burada kim vatan haini hırsız mı, yoksa halkın oyları ile meşru olarak seçilmiş partiler mi. Yukarıda Başkan derken neyi kastettiğimi size eski meşhur komutanlardan birinin sözünü ...