Sağlık Bakan Yardımcısı Şuayip Birinci, Türkiye’de sigara satışında Japonya benzeri kimlik kontrolü uygulamasının planlar arasında olduğunu açıkladı. İlk deneme yaşının 12’nin altına düşmesi dikkat çekti.
Bodrum Haber
Sağlık Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Şuayip Birinci, Türkiye’de sigara kullanımına ilişkin dikkat çeken veriler paylaştı. Birinci, sigara satışında Japonya benzeri kimlik kontrolü uygulamasının planlar arasında olduğunu açıkladı. Açıklama, “Marketlerde kimliği olmayana sigara satılmayacak mı?” sorusunu gündeme taşıdı.
Atatürk Üniversitesi’nin ev sahipliğinde düzenlenen MedAI 26 Tıpta Yapay Zeka Kongresi’nde konuşan Sağlık Bakan Yardımcısı Şuayip Birinci, tütün kullanımındaki artışa dikkat çekti. Birinci, Türkiye’nin sigara kullanımında Endonezya’dan sonra dünyada ikinci sırada olduğunu belirterek tablonun alarm seviyesinde olduğunu söyledi.
Birinci, sigara satışında kimlik kontrolüne dayalı yeni bir modelin gündeme gelebileceğini ifade etti. Japonya’daki uygulamayı örnek gösteren Birinci, Türkiye için de benzer bir sistemin planlar arasında olduğunu belirtti.
Sağlık Bakan Yardımcısı Birinci’nin paylaştığı verilere göre, sigara kullanım yaşı giderek düşüyor. Birinci, 15-16 yaş grubundaki öğrenciler arasında sigaraya erişimin yüksek olduğuna dikkat çekerek ilk deneme yaşının 12’nin altına indiğini söyledi.
Birinci ayrıca Türkiye’de her yüz çocuktan 44’ünün sigara dumanına maruz kaldığını, sigaranın hem aktif kullanıcılar hem de pasif içiciler açısından ciddi sağlık riski oluşturduğunu ifade etti.
Açıklamada sigaranın yalnızca sağlık sorunu değil, ekonomik bir yük olduğu da vurgulandı. Birinci, sigara içen bir kişinin sağlık maliyetinin 1028 dolar olduğunu, sigara kaynaklı sağlık harcamasının ise 5 milyar dolara ulaştığını belirtti.
Tütüne bağlı hane halkı harcamasının yılda 15 milyar lirayı bulduğu, sigara kaynaklı yangın hasarının ise 4 milyar lira olarak hesaplandığı açıklandı.
Türkiye’de 18 yaşını doldurmamış kişilere tütün ürünü satışı zaten yasak. Sağlık Bakanlığı’nın 4207 sayılı kanunun uygulanmasına ilişkin genelgesinde de 18 yaşını doldurmamış kişilere tütün ürünlerinin satılamayacağı açıkça yer alıyor. Yeni tartışma ise satış sırasında kimlik kontrolünün daha sistemli ve zorunlu hale getirilip getirilmeyeceği üzerinde yoğunlaşıyor.
Açıklamalara göre kimlikle sigara satışı şu aşamada kesinleşmiş bir uygulama değil, Sağlık Bakanlığı’nın planları arasında yer alan bir başlık. Uygulamanın nasıl işleyeceği, market ve tekel bayilerinde kimlik kontrolünün nasıl yapılacağı, elektronik sistem kullanılıp kullanılmayacağı ve denetim mekanizmasının nasıl kurulacağı henüz netleşmedi.
Sigara kullanım yaşının 12’nin altına düşmesi, meselenin yalnızca “kimlik gösterme” meselesi olmadığını gösteriyor. Asıl sorun, çocukların ve gençlerin tütüne bu kadar kolay ulaşabilmesi. Kimlik kontrolü bu erişimi zorlaştırabilir; ancak tek başına yeterli olmayacaktır. Denetim, eğitim, aile farkındalığı ve satış noktalarındaki sorumluluk birlikte işletilmediği sürece kağıt üzerindeki yasaklar sahada etkisiz kalabilir.
