Bodrum Belediyesi’nin faaliyet raporu ilk bakışta kapsamlı ve yoğun bir çalışma izlenimi veriyor. Sayfalar dolusu veri, onlarca başlık, yüzlerce faaliyet…
Ancak metnin içine girildiğinde bu izlenim hızla dağılıyor.
Sorun rakamlarda değil.
Sorun, yönetim anlayışında.
Öncelikle en temel mesele: şeffaflık.
Rapor boyunca “şeffaf, katılımcı, hesap verebilir belediyecilik” vurgusu yapılıyor. Ancak bu kavramların içi doldurulmuyor. Şeffaflık bir söylem olarak var, ama uygulamada nerede olduğu gösterilmiyor.
Şeffaflık, yazmakla değil, göstermekle olur.
Daha da önemlisi, raporun dili.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu lideri Mustafa Kemal Atatürk’ün gerçekleştirdiği Türk Dil Devrimi, kamu dilinin sade, açık ve anlaşılır olmasını hedefliyordu.
Bugün ise bu mirası sahiplenen bir siyasi gelenekten gelen bir belediyenin raporunda;
anlatım bozuklukları,
yazım hataları,
uzun ve karmaşık cümleler,
tekrar eden ifadeler
yer alıyorsa, bu artık teknik bir eksiklik değil, kurumsal bir zafiyettir.
Dil bozulmuşsa, düşünce de net değildir.
Raporun dikkat çeken bir diğer yönü de stratejik analizlerdeki zayıflıktır.
Faaliyet raporunda yer verilen SWOT analizinde de ciddi sorunlar göze çarpıyor. Güçlü ve zayıf yönlerin, fırsat ve tehditlerin doğru tanımlanamadığı; bazı başlıkların birbirine karıştırıldığı ve analiz bütünlüğünün sağlanamadığı görülüyor.
Oysa SWOT analizi, bir kurumun kendini nasıl görmek istediğini değil, gerçekte nerede durduğunu ortaya koymak için yapılır.
Yanlış yapılan bir SWOT analizi, yanlış politika üretir.
Yanlış politika ise yanlış yönetim demektir.
Kurum kendi güçlü ve zayıf yönlerini doğru tespit edemiyorsa, sorun sahada değil, yönetim masasındadır.
Raporun en dikkat çekici başlıklarından biri imar ve yapılaşma alanı.
Ortaya çıkan tablo açık:
Verilen yapı ruhsatına yakın sayıda kaçak yapı için işlem yapılmış.
Bu, tek başına şu gerçeği ortaya koyuyor:
Kaçak yapılaşma önlenemiyor, sadece tespit ediliyor.
Yani sistem önleyici değil, reaktif çalışıyor.
Planlama yok, müdahale var.
Strateji yok, sonuçla mücadele var.
Bu anlayışın doğal sonucu ise şu:
Belediye yönetimi, toplumsal mutabakat üretmek yerine, daha çok ceza yazan ve dava açan bir mekanizma üzerinden ilerliyor.
Ancak kent yönetimi yalnızca yaptırım değildir.
Kamuoyu desteği olmadan sürdürülebilir bir düzen kurulamaz.
Toplumsal sahiplenme yaratılmadan kaçak yapılaşma ile mücadele edilemez.
Kültürel faaliyetler başlığı da benzer bir görüntü veriyor.
Etkinlikler var. Organizasyonlar var.
Ama içerik yok, etki yok, dönüşüm yok.
Bu haliyle faaliyetler, kültürel gelişimden çok görünürlük üretmeye hizmet ediyor.
Mali ve idari yapıdaki çelişkiler ise raporun en zayıf noktalarından biri.
Bütçesi olmayan ya da sıfır görünen müdürlükler faaliyet üretmiş gibi anlatılıyor. Bu durum, ya kayıt sisteminde ciddi sorun olduğunu ya da kaynak kullanımının şeffaf olmadığını düşündürüyor.
Bununla birlikte, raporun bazı bölümlerinde hukuki dayanağı açık olmayan gerekçelerle belirli gelir kalemlerinin elde edilemediği ifade ediliyor.
Oysa kamu yönetiminde esas olan, mevcut mevzuat çerçevesinde çözüm üretmektir.
Mevzuatta karşılığı olmayan gerekçelerle açıklama yapılması, doğrudan yönetim zafiyeti izlenimi doğurur.
Bir diğer dikkat çekici unsur ise raporun dili kadar içeriğinde de yer yer siyasi söylemlerin öne çıkmasıdır.
Faaliyet raporları, siyasi mesaj verilmesi gereken metinler değil, kamu adına hesap verilen teknik belgelerdir.
Bu sınırın aşılması, raporun tarafsızlığına ve güvenilirliğine zarar verir.
Aynı şekilde raporda;
yanıtlanmamış şikayetler,
sonuç alınamamış kurum yazışmaları,
açılmış ve kaybedilmiş davalar
yer alıyor.
Ama bu durumların nedenleri yok.
Sonuçları yok.
Değerlendirmesi yok.
Oysa gerçek bir faaliyet raporu, sadece yapılanları değil, başarılamayanları da ortaya koyar.
Bir diğer eksiklik ise vatandaş memnuniyeti.
Raporda “yaptık, ettik” anlatılıyor.
Ama bu hizmetlerin halkta nasıl bir karşılık bulduğu yok.
Memnuniyet ölçümü yok.
Geri bildirim yok.
Sonuç analizi yok.
Bu da şu soruyu kaçınılmaz kılıyor:
Bu hizmetler gerçekten işe yaradı mı?
Cevap raporda yok.
Metnin genelinde belirgin bir çelişki daha var.
Bir yandan her şeyin yolunda olduğu izlenimi veriliyor,
diğer yandan ciddi sorunlar sıralanıyor.
Bu durum, raporun kendi içinde tutarlı bir değerlendirme yapamadığını gösteriyor.
Ya işler yolundadır,
ya da değildir.
İkisi aynı anda olamaz.
Sonuç olarak ortaya çıkan tablo nettir:
Bu rapor;
şeffaflık iddiası taşıyor ama şeffaf değil,
katılımcılık vurgusu yapıyor ama katılımı göstermiyor,
faaliyet anlatıyor ama sonuç üretmiyor,
veri sunuyor ama güven vermiyor.
Ve en önemlisi…
yönetimi anlatmıyor.
Sorun da tam olarak burada başlıyor.
Bu noktada kamu adına sorulması gereken sorular açıktır:
Kamu yönetimi, sadece hizmet üretmek değil, güven üretmektir.
Güvenin olmadığı yerde ise ne şeffaflıktan ne de katılımcılıktan söz edilebilir.
Bu metin bir faaliyet raporu değil,
yönetim eksikliğinin kayıt altına alınmış halidir.
Ve belki de en net özet şudur:
Ortada faaliyet çok, ama yönetim yok.
Vesselam
