Günlük hayatımızda sıkça tükettiğimiz balıklardan bazıları, yüksek civa içeriyor. Uzmanlara göre, özellikle belirli balık türlerinin derisinde biriken civa miktarı, sinir sistemi üzerinde ciddi etkilere yol açıyor. İşte derisiyle birlikte yenilmemesi gereken balık türleri…
Şefler, bazı balıkların derisi tüketilebilirken, bazı türlerin derisinden uzak durulması gerektiği vurgulanıyor. TastingTable’a göre, bu bilgi, New York’taki Jack & Charlie’s ve Leonetta restoranlarının ünlü şefi ve ortağı Ed Cotton’ın açıklamalarına dayanıyor.
Pamuk, marlin, köpek balığı, kılıç balığı ve uskumru gibi balık türlerinin derisinin yüksek miktarda cıva içerdiği ve bu nedenle büyük ölçüde tüketilmemesi gerektiği uyarısında bulunuyor.
Bu türlerin dışında kalan birçok balığın derisinin yenilebilir olduğu belirtilse de, bu balıkların kabuklarının fazla tüketilmesinin sağlık açısından tehlikeli olabileceği ifade ediliyor. Bu nedenle, pişirmeden önce kabuklarının çıkarılması öneriliyor. Ayrıca, vatoz gibi dış yüzeyinde keskin dikenler bulunan balıkların derisinin de tüketilmemesi gerektiği vurgulanıyor.
Suyla temasta civa daha zehirli bir hal alıyor
Civa, çevrede doğal olarak bulunmasına rağmen, diğer maddelerle etkileşim sonucunda inorganik bir forma dönüşebilir. Bu inorganik civa suya karıştığında, daha zehirli bir tür olan metilcivaya dönüşerek tehlike oluşturur.
Metilciva, su ekosisteminde fitoplanktonlara yerleşir; fitoplanktonlar küçük balıklar tarafından tüketilir, bu balıklar ise büyük balıklara ve sonunda daha büyük balıklara besin olur. Bu süreç, metilcivanın balıkların organizmalarında birikmesine yol açar. En yüksek metilciva konsantrasyonu, besin zincirinin en tepesindeki büyük balık türlerinde gözlemlenir.
Metilcivanın balıkların vücutlarında birikmesi, marlin, köpek balığı, kılıç balığı ve uskumru gibi balıkların derisinin büyük miktarlarda tüketilmesinin riskli olmasının başlıca nedenidir. Bu balıklar, ekosistemlerindeki en büyük türler arasında yer aldıkları için derileri yüksek miktarda metilciva içerir. Aşırı civa tüketimi, sinir sistemi üzerinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarılar yapılmaktadır.
Bağ ağrısı ve titremeyle kendini gösteriyor
Cıva zehirlenmesi, titreme, baş ağrısı ve hafıza kaybı gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Ayrıca, bu toksinin kardiyovasküler sistem üzerindeki olumsuz etkileri de dikkat çekmektedir. Yüksek cıva seviyelerinin, doğmamış bebeklerin ve küçük çocukların gelişimine zarar verebileceği için hamile kadınların deniz ürünleri tüketiminde dikkatli olmaları öneriliyor.
Ancak bu, balık derisinin tamamen tüketilmemesi gerektiği anlamına gelmiyor. Örneğin, somon, omega-3 yağ asitleri açısından zengin bir kaynak olarak derisiyle birlikte pişirildiğinde hem sağlıklı hem de lezzetli bir seçenek sunuyor.
