‘Verin Yetkiyi Görün Etkiyi’ Sözü 7 Yılda Ne Getirdi? 2018’de başlayan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde halk yoksullaşırken yandaş şirketler milyarlarca liralık ihale ve garanti ödemeleriyle servet kazandı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2018’de “Verin yetkiyi, görün etkiyi” diyerek duyurduğu Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi yedinci yılını geride bırakırken, ekonomiden kamu ihalelerine uzanan geniş bir tartışma gündeme oturdu.
Sözcü gazetesi muhabiri Özgür Cebe’nin haberine göre, halkın geniş kesimleri alım gücü kaybı yaşarken, iktidara yakın büyük müteahhitlerin serveti katlandı.
2018 Haziran’ında yürürlüğe giren sistemde işçi, memur, emekli, çiftçi ve öğrenciler enflasyon ve hayat pahalılığı altında zorlanırken; kamu ihaleleriyle öne çıkan büyük inşaat şirketleri dikkat çekici bir büyüme yaşadı.
Resmi veriler ve Sözcü’nün ulaştığı bilgilere göre ihale bedelleri şöyle sıralandı:
Makyol İnşaat: 29 milyar TL
Cengiz İnşaat: 18,7 milyar TL
Kalyon İnşaat: 48 milyar TL
Kolin İnşaat: 20 milyar TL
Limak İnşaat: 10,5 milyar TL
Bu şirketler, vergi afları ve yap-işlet-devret modeli ile kamu garantili projelerden büyük gelir elde etti.
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ve Marmaris Okluk Koyu’ndaki yazlık sarayın da müteahhidi olan Rönesans Holding, 2018’den bu yana 105 milyar TL’yi aşan kamu ihalesi aldı.
Ankara Adliyesi ve Genelkurmay’ı da kapsayan Ayyıldız Projesi, şirketin son dönemdeki en önemli işleri arasında yer aldı.
Sözcü’nün aktardığı diğer şirketler ve ihale tutarları ise şöyle:
Ziver İnşaat (Veysel Demirci): 25,6 milyar TL
ATR Yapı (İbrahim Hacıosmanoğlu): 12,6 milyar TL
Fernas İnşaat (Ferhat Nasıroğlu): 60 milyar TL
Zey Yapı (Mehmet Zeki Peker): 14,5 milyar TL
Öz Er-Ka (Eşref Keleş): 8,5 milyar TL
Ilgın İnşaat (İbrahim Yanmaz): 12 milyar TL
Macit Haldız’ın şirketi: 15,6 milyar TL
Yap-işlet-devret garantili köprü, tünel, otoyol ve havalimanı projeleri kamuya ağır maliyetler getirmeye devam ediyor.
Başlıca projeler ve işletme süreleri:
Yavuz Sultan Selim Köprüsü: 135 bin araç garantisi, 2027’de kamuya devredilecek.
Çanakkale Köprüsü: 45 bin araç garantisi, 2034’te devredilecek.
Osmangazi Köprüsü: 40 bin araç garantisi, 2035’te devredilecek.
Avrasya Tüneli: 70 bin araç garantisi, 2042’de devredilecek.
Ankara YHT: 106 milyon yolcu garantisi, 2037’de devredilecek.
Zafer Havalimanı: 1 milyon 317 bin yolcu garantisi, 2044’te devredilecek.
Ekonomistler, kur artışının bu projelerde kamu bütçesine milyarlarca liralık ek yük bindirdiğini vurguluyor.
Cengiz, Limak ve Fernas gibi şirketler; Kazdağları, Bodrum Cennet Koyu, Sinop ve Muğla Akbelen ormanlarındaki madencilik faaliyetleri nedeniyle uzun süredir çevre eylemlerinin hedefinde.
Bu projeler, ekolojik denge ve yerel halkın yaşam alanları üzerinde ciddi risk oluşturuyor.
Haberin önemli bir bölümü, suç örgütü lideri olduğu iddiasıyla tutuklanıp sonra itirafçı olarak serbest bırakılan Aziz İhsan Aktaş (Topal İhsan) hakkındaki iddialara ayrıldı.
Sözcü’nün elde ettiği MASAK raporlarına göre Aktaş, 2018 sonrası 23 şirket kurarak milyarlarca liralık usulsüz ihale aldı ve vergi kaçırma yoluyla haksız menfaat sağladı.
Kaynak: Özgür Cebe / SÖZCÜ
