Muğla Büyükşehir Belediye Bütçesi Neden Fazla Verdi?
Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, 26 Ocak 2026 tarihinde sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şöyle dedi:
“Uzun yıllardır görülmemiş büyüklükteki altyapı ve üstyapı yatırımlarını, sosyal hizmetleri, kültürel faaliyetleri, spor yatırımlarını Muğla’ya kazandırırken, gelir gider dengesini yüzde 119,55 gibi mükemmel bir oranla korumayı başarmış, özkaynak kullanımı etkin, bütçe disiplini kusursuz bir belediye olduğumuzu biz söylemiyoruz; Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın ‘2025 Yılı Belediye Bütçe Gerçekleşme Verileri’ söylüyor.”
Ve ekledi:
“Doğru yolda, sağlam adımlarla ilerlemeye devam.”
Bu açıklamadan, Büyükşehir Belediye bütçesinin fazla vermesinin bir başarı göstergesi olarak sunulduğu açıkça anlaşılıyor.
Oysa bütçe fazlası her zaman başarı değildir. Aksine, çoğu zaman yapılmayan işlerin, ertelenen yatırımların ya da ödenmeyen borçların mali tablodaki karşılığıdır.
Kısa ve net biçimde, bir belediye bütçesinin neden fazla verebileceğini hatırlatalım:
Harcama yapılmaması veya ertelenmesi:
Planlanan yatırımlar, ihaleler ya da ödemeler gecikmiş veya yapılmamış olabilir.
Yatırımların sarkması:
Altyapı, yol ve tesis gibi sermaye harcamaları yıl içine yetişmemiştir.
Borç ve hakedişlerin ödenmemesi:
Müteahhitlere, tedarikçilere veya kredi kuruluşlarına yapılması gereken ödemeler ileri tarihlere bırakılmıştır.
Gelirlerin önde gitmesi:
Vergi, harç ve merkezi yönetim payları erken tahsil edilmiştir.
Tek seferlik gelirler:
Arsa satışları veya olağanüstü tahsilatlar bütçeyi geçici olarak şişirmiştir.
Gider tahminlerinin yüksek tutulması:
Başta yüksek yazılan giderler yıl içinde gerçekleşmemiştir.
Dönemsel (geçici) muhasebe verileri:
Kesin hesap çıkmadan görünen fazla, yıl sonu kapanışında ortadan kalkabilir.
Özetle:
Bütçe fazlası, çoğu zaman yapılan işin değil, yapılmayan işin göstergesidir.
Eldeki bilgilere göre Muğla Büyükşehir Belediyesi’nde gelir bütçesi gerçekleşme oranı yüzde 90’lara yaklaşırken, gider bütçesi gerçekleşme oranı yüzde 40’ın altında kalmıştır.
İşin özü şudur: Belediye, yapmayı planladığı birçok işi yapmamıştır.
Bu tablo, Nisan 2026’da Büyükşehir Belediye Meclisi’nde kesin hesap görüşüldüğünde tüm açıklığıyla ortaya çıkacaktır.
Öte yandan, belediyenin uluslararası kredi notu da başarı göstergesi gibi sunulmaktadır. Oysa gerçek şudur:
Muğla içeride iyi not alıyor olabilir; ancak uluslararası ölçekte kredi notu BB- seviyesindedir. Yani dışarıdan bakıldığında verilen mesaj nettir: “Dikkatli olun.”
(Kaynak: https://www.fitchratings.com/entity/mugla-metropolitan-municipality-97117893#ratings)
Bu veriler ışığında görülüyor ki, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın dönemsel verileri ile uluslararası kredi notlarının arkasında anlatılandan farklı bir mali gerçeklik bulunmaktadır.
Bence Sayın Ahmet Aras’ın bakması gereken asıl kredi notu sokakta verilmektedir:
Seçim döneminde verilen vaatler yerine getiriliyor mu?
Altyapı ve üstyapı sorunları çözülmüş mü?
Toplu ulaşım yeterli mi?
İmar planları halkın ihtiyaçlarına cevap veriyor mu?
İster ulusal ister yerel bütçe fazla versin; eğer halk günlük yaşamında ekonomik ve sosyal sıkıntı çekiyorsa, rakamlarla övünmenin kimseye faydası yoktur.
Şimdi bir an duygudaşlık kuralım:
Aile bütçenizde harcamalarınızdan fazla paranız var. Ama bu parayı ailenizin yaşam koşullarını iyileştirmek için kullanmıyor, temel ihtiyaçları karşılamıyor ve sadece “param var” diye övünüyorsunuz.
Buna bütçe başarısı mı denir,
yoksa ihmalin rakamlara yansıması mı?
Vesselam.
Bu harita belediyelerin çok çalıştığını değil, çoğu yerde çalışmadığını gösteriyor.
Bütçe fazlası diye renklendirilen iller, aslında yatırımı erteleyen, harcamadan kaçınan, borç ve hakedişleri öteleyen belediyelerin haritası. Yol yapılmadıysa, altyapı geciktiyse, ödeme bekletildiyse; bütçe “fazla” verir. Bu yüzden haritadaki koyu renkler bir başarı tablosu değil, hizmetten kaçınmanın muhasebe izdüşümüdür.