Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi, Ahmet Aras’ın özel danışmanı Levent Arkan’ın daha komisyon sürecinde “geçecek” dediği reklam yönetmeliğini oy çokluğuyla kabul etti. Yönetmelik ilçe belediyelerinin yetkileri ve özel reklam alanları bakımından tartışma yarattı.
Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi, Başkan Ahmet Aras’ın özel danışmanı Levent Arkan’ın komisyon çalışmaları tamamlanmadan “Tüm kulislere rağmen Meclisten geçecek” dediği İlan ve Reklam Uygulamaları Yönetmeliği’ni oy çokluğuyla kabul etti. Yönetmelik yalnızca özel reklam alanlarını sınırlandırmıyor; ilçe belediyelerinin yetkili olduğu alanlarda Büyükşehir Belediyesi İzin Komisyonunun kararlarını “öncelikli” hale getiriyor.
Muğla Büyükşehir Belediyesi İlan ve Reklam Uygulamaları Yönetmeliği, Büyükşehir Belediye Meclisinde oy çokluğuyla kabul edildi.
Böylece Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras’ın özel danışmanı Levent Arkan’ın, komisyon çalışmaları henüz tamamlanmadan sosyal medya hesabından yaptığı:
“Tüm kulislere rağmen Meclisten geçecek.”
açıklaması gerçekleşmiş oldu.
Arkan daha seçilmiş Meclis üyeleri oy kullanmadan sonucu açıkladı, Meclis çoğunluğu da yönetmeliği kabul etti.
Bu tablo, yalnızca reklam alanlarının nasıl kullanılacağıyla ilgili bir düzenleme tartışması yaratmadı. Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin bağımsız karar iradesi, özel mülkiyetin ticari kullanımı, reklam piyasasındaki rekabet ve ilçe belediyelerinin yetkileri de tartışmanın merkezine yerleşti.
Bodrum Haber, 3 Mayıs’ta yayımladığı “Muğla’da Reklam Gelirleri Kimin Kontrolüne Geçiyor?” başlıklı haberinde yönetmeliğin reklam piyasasında yaratabileceği sonuçlara dikkat çekmişti.
Haberde, özel mülkiyette bulunan reklam alanlarının sınırlandırılabileceği, reklam gelirlerinin belediye kontrolündeki mecralara yönlendirilebileceği ve belediye şirketi MUBRAŞ’ın bu sistemde nasıl bir görev üstleneceği sorulmuştu.
Taslak, 9 Nisan 2026 tarihinde Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığının yazısıyla Meclise sunuldu. İmar ve Bayındırlık Komisyonu ile Hukuk Komisyonuna gönderilen yönetmelik üzerinde Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığı ile Birinci Hukuk Müşavirliğinin görüşleri de alındı. Komisyonlar incelemeyi tamamlayamadıkları gerekçesiyle konuyu mayıs ve haziran aylarında bekletti.
İmar ve Bayındırlık Komisyonu ile Hukuk Komisyonunun 19 Haziran tarihli müşterek raporunda bazı hükümler değiştirilirken, yönetmeliğin diğer bölümlerinin Meclise sunulduğu şekliyle kabul edilmesi önerildi.
Komisyon raporu; Duygu Pınar Marçalı Doğru, Uysal Avcı, Bayram Karataç ve Nuri Öztürk’ün ret oylarına karşılık diğer üyelerin oylarıyla, oy çokluğuyla uygun bulundu. Ardından yönetmelik Büyükşehir Belediye Meclisinde de oy çokluğuyla kabul edildi.
İlk taslakta, özel şahısların mülkiyetindeki arsa ve arazilerde yalnızca ticari amaç taşımayan ve kiralamaya konu olmayan reklam unsurlarının bulunabileceği yazıyordu.
Komisyon bu hükmü değiştirdi. Özel mülkiyetteki tarım alanlarına reklam unsuru konulamayacağı belirtilirken, diğer özel taşınmazlardaki reklam uygulamalarının izin sistemi içerisinde değerlendirilmesi benimsendi.
İlk metindeki özel mülkiyeti doğrudan piyasadan çıkarabilecek mutlak yaklaşım böylece kısmen yumuşatıldı.
Ancak reklam alanlarının kullanımına ilişkin esas karar yetkisi yine Büyükşehir Belediyesinin oluşturacağı İlan ve Reklam Uygulamaları İzin Komisyonuna bırakıldı.
Yönetmeliğin 5’inci maddesine göre ticari ve konut+ticaret kullanımlı parsellerde faaliyet gösteren işletmelerin kendi reklam totemleri dışında başka işletme veya firmalara ait totem reklamlarına izin verilmeyecek.
Şehir merkezi dışındaki bazı boş ticari yapılarda, asıl ticari faaliyet başlayıncaya kadar başka bir işletmeye izin verilebilmesine ilişkin sınırlı bir istisna bulunuyor. Ancak genel kural, özel parseldeki totem alanının başka bir firmanın ticari reklamı için kullanılmaması yönünde.
Belediye, kent estetiği ve trafik güvenliği gerekçesiyle reklamların ölçüsünü, yüksekliğini, parlaklığını, konumunu ve sayısını düzenleyebilir.
Fakat teknik koşulları sağlayan bir reklam alanında, reklamı verecek şirketin kimliğine göre yasak getirilmesi özel mülkiyetin ticari kullanımı ve reklam firmalarının piyasaya erişimi bakımından tartışma yaratıyor.
Bu düzenleme, özel reklam alanlarının azalmasına ve reklam talebinin belediyenin kontrol ettiği ya da ihale edeceği mecralara yönelmesine neden olabilir.
Kabul edilen yönetmelikte alışveriş merkezleri ve marinalarda ana yola bakan LED ekranlar aracılığıyla reklam gösterilmesi yasaklandı.
AVM içindeki reklam unsurlarında da alışveriş merkezi dışında bulunan marka ve hizmetlerin reklamının yapılamayacağı hükme bağlandı.
Ana yola bakan LED ekranların parlaklığının, büyüklüğünün veya trafik güvenliğine etkisinin düzenlenmesi belediyenin görev alanı içerisinde değerlendirilebilir.
Ancak AVM’nin içindeki ve dışarıdan görülmeyen bir reklam alanında hangi markanın tanıtılabileceğine belediyenin karar vermesi, kent estetiği düzenlemesinin sınırlarını aşıyor.
Bu hükümle belediye yalnızca reklam aracının biçimini ve yerini değil, özel işletmeler arasındaki ticari reklam ilişkisinin taraflarını da belirlemiş oluyor.
Yönetmeliğin en tartışmalı bölümlerinden biri Büyükşehir Belediyesi ile ilçe belediyeleri arasındaki yetki paylaşımını düzenleyen 28’inci madde oldu.
Maddenin dördüncü fıkrasında Büyükşehir Belediyesinin yetki alanı dışında kalan yerlerde ilan ve reklam elemanlarının yerlerinin belirlenmesi konusunda ilgili ilçe belediyesinin izin vermeye yetkili olduğu yazıyor.
Ancak hemen ardından gelen fıkrada, ilçe belediyelerinin yetki ve sorumluluk alanlarına ilişkin bazı taleplerin Büyükşehir Belediyesi İlan ve Reklam Uygulamaları İzin Komisyonu tarafından değerlendirileceği belirtiliyor.
Daha önemlisi, yönetmelikte şu hüküm yer alıyor:
“Komisyon kararları ilçe belediye başkanlıkları tarafından öncelikli uygulanır.”
Bir taraftan ilçe belediyesinin izin vermeye yetkili olduğu belirtilirken, diğer taraftan Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki idari komisyonun kararlarının ilçe belediyeleri tarafından öncelikle uygulanması isteniyor.
Bu durumda şu sorular ortaya çıkıyor:
İlçe belediyelerinin yetkisi gerçek bir karar yetkisi midir?
Yoksa ilçe belediyeleri, Büyükşehir Belediyesinin izin komisyonunun aldığı kararları uygulayan idari birimlere mi dönüştürülmektedir?
Yönetmelik ayrıca Büyükşehir Belediyesinin sorumluluğundaki yol ile ilçe belediyesinin sorumluluğundaki yolun bağlantı noktasında kalan köşe başı parsellerde izin verme yetkisini doğrudan Büyükşehir Belediyesine bırakıyor.
İl genelinde uygulama bütünlüğü sağlanması için belediyeler arasında koordinasyon kurulabilir. Ancak koordinasyon ile ilçe belediyesinin kanundan kaynaklanan karar yetkisinin Büyükşehirde oluşturulan bir komisyonun kararlarına bağlanması aynı şey değildir.
Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi, kabul ettiği bu yönetmelikle yalnızca reklam alanlarını değil, seçilmiş ilçe belediyelerinin karar alanını da tartışmalı hale getirdi.
Yönetmelikte Büyükşehir Belediyesine; kendi sorumluluğundaki parklar, meydanlar, bulvarlar, ana yollar, caddeler ve sokakların yanı sıra Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki yollara ve bu yollara paralel kullanılan servis, geçiş, bağlantı ve yaya yollarına cepheli taşınmazlar üzerindeki reklamların vergilerini tahsil etme yetkisi veriliyor.
Bu hüküm, Büyükşehir Belediyesinin vergi tahsil alanını oldukça geniş yorumluyor.
Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki bir yola veya bu yolun bağlantısına cepheli her taşınmazdaki reklam vergisinin Büyükşehir Belediyesi tarafından tahsil edilip edilemeyeceği, kanuni yetkinin sınırları bakımından ayrıca tartışılacak.
Çünkü vergi tahsil yetkisi, yönetmelikle genişletilebilecek sıradan bir idari yetki değildir. Hangi belediyenin hangi alanda ilan ve reklam vergisi tahsil edeceği kanunla belirlenen yetki paylaşımına uygun olmak zorundadır.
Yönetmeliğin 30’uncu maddesine eklenen düzenlemeye göre, yönetmelikte düzenlenmemiş hususlar ve yeni reklam uygulamaları hakkında gerekli değerlendirme ve kararlar İlan ve Reklam Uygulamaları İzin Komisyonu tarafından alınacak.
Yönetmeliğin başka bir hükmünde de Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan kentsel tasarım projelerinin bulunduğu alanlarda komisyonun yönetmelik hükümleri dışında özel koşullar getirebileceği belirtiliyor.
İzin komisyonunun somut başvuruları teknik açıdan değerlendirmesi olağandır.
Ancak yönetmelikte bulunmayan konularda yeni koşullar koyabilmesi, yeni yasaklar oluşturabilmesi veya yönetmelik dışında özel kurallar belirleyebilmesi, Belediye Meclisine ait düzenleme yetkisinin idari bir komisyona bırakılması sonucunu doğurabilir.
Komisyonun hangi ölçütlerle karar vereceği açık biçimde sınırlandırılmadığı için aynı durumdaki başvurular hakkında farklı kararlar verilmesi de mümkün hale gelebilir.
Kabul edilen yönetmelikte MUBRAŞ’ın adı doğrudan geçmiyor.
Belediyenin tasarrufunda bulunan reklam uygulamalarının, idare tarafından yapılacak ihale sonucunda hazırlanan idari ve teknik şartnameler doğrultusunda ihaleyi alan firma veya firmalar tarafından yürütülebileceği belirtiliyor.
Bu nedenle yalnızca yönetmelik metnine dayanılarak:
“Reklam alanları doğrudan ve ihalesiz olarak MUBRAŞ’a devredildi.”
denilemez.
Ancak özel mülkiyetteki reklam seçeneklerini daraltan, belediyenin izin alanını genişleten ve ilçe belediyelerinin uygulamalarını Büyükşehir İzin Komisyonunun kararlarına bağlayan bir yapı kuruluyor.
Reklam talebinin özel mecralardan belediyenin kontrolündeki alanlara yönelmesi halinde, bu alanların kim tarafından işletileceği ekonomik açıdan belirleyici olacak.
MUBRAŞ’ın bu sistem içerisinde görev alıp almayacağı, yeni bir ihale yapılıp yapılmayacağı ve mevcut reklam işletmecilerinin sözleşmelerinin hangi tarihe kadar devam edeceği kamuoyuna açıklanmalıdır.
Yönetmelik, önceki düzenlemeye göre verilmiş izinlerin sürelerinin sonuna kadar geçerli olacağını; süre bittikten sonra yeni yönetmelik hükümlerinin uygulanacağını da düzenliyor.
Levent Arkan’ın “Tüm kulislere rağmen Meclisten geçecek” açıklaması, komisyonların incelemesi ve seçilmiş üyelerin oy kullanması tamamlanmadan yapıldı.
Bir belediye başkanı özel danışmanının, henüz karara bağlanmamış bir düzenlemenin geçeceğini önceden ilan etmesi kişisel bir tahminden ibaret görülemez.
Açıklama, kararın başkanlık katında önceden verildiği ve Meclis çoğunluğunun bu kararı onaylayacağı izlenimini oluşturdu.
Meclis çoğunluğunun yönetmeliği oy çokluğuyla kabul etmesi bu izlenimi ortadan kaldırmadı.
Tam tersine, Arkan’ın önceden açıkladığı sonuç hayata geçirilmiş oldu.
Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinde yönetmeliğe kabul oyu veren çoğunluk, yalnızca tabela ölçülerini veya LED ekranların parlaklığını belirleyen teknik bir düzenlemeye onay vermedi.
Özel mülkiyetteki reklam alanlarının ticari kullanımını sınırlandıran, AVM içindeki reklamlarda hangi markaların yer alabileceğine müdahale eden, ilçe belediyelerinin yetkili olduğu alanlarda Büyükşehir İzin Komisyonunun kararlarını öncelikli hale getiren ve komisyonda yönetmelik dışında koşullar oluşturulmasının önünü açan bir sistemi kabul etti.
İlk taslaktaki bazı ağır hükümler değiştirilmiş olsa da hukuki sakıncalar ortadan kaldırılmadı.
Levent Arkan komisyon çalışmaları tamamlanmadan “geçecek” dedi.
Meclis çoğunluğu da geçirdi.
Böylece Meclis iradesinin üzerine düşürülen gölge kaldırılmadı; daha da büyütüldü.
Şimdi Muğla kamuoyu şu soruların yanıtını bekliyor:
İlçe belediyelerinin yetki alanlarında son kararı seçilmiş ilçe belediye yönetimleri mi verecek, Büyükşehir Belediyesinin izin komisyonu mu?
Özel reklam mecralarının daraltılmasından ekonomik olarak kim yararlanacak?
Belediyenin kontrolündeki reklam alanları ne zaman ve hangi yöntemle ihale edilecek?
MUBRAŞ bu yapının neresinde olacak?
Ve daha önemlisi:
Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinde kabul oyu veren çoğunluk, hukuki sakıncaları gidermek yerine neden Levent Arkan’ın önceden ilan ettiği sonuca uygun hareket etti?
