İngiltere’den bilim insanları, yaşlanmayla ilişkili hastalıkları ve kan testlerini inceleyerek sosyal ve ekonomik faktörlerin yaşlanma süreci üzerindeki etkisini değerlendirdi. Yapılan araştırma, düşük sosyoekonomik geçmişe sahip bireylerin biyolojik olarak daha hızlı yaşlandığını ortaya koydu.
Araştırmada osteoporoz, katarakt ve prostat büyümesi gibi yaşlanmayla bağlantılı 83 hastalık analiz edildi. Ayrıca, bireylerin eğitim seviyesi, yaşadıkları mahalle ve hane gelirleri gibi faktörler değerlendirildi.
Nature Medicine dergisinde yayımlanan bulgulara göre, en düşük sosyoekonomik gruptaki bireyler, en ayrıcalıklı gruba kıyasla yüzde 20 daha yüksek hastalık riski taşıyor.
Profesör Mika Kivimaki, “Sosyal avantajın daha iyi sağlıkla ilişkili olduğunu uzun zamandır biliyoruz. Ancak bulgularımız, bunun yaşlanma sürecini de yavaşlatabileceğini gösteriyor” dedi. Araştırma, sağlıklı yaşlanmanın toplumun geneli için erişilebilir bir hedef olabileceğini vurguluyor.
Çalışmada, en düşük sosyoekonomik gruptaki bireylerin tip 2 diyabet, karaciğer hastalığı, kalp hastalığı, akciğer kanseri ve inme riskinin, en avantajlı gruba kıyasla iki kat daha yüksek olduğu tespit edildi. Bu durum, sağlık eşitsizliklerinin belirli hastalıklarda daha belirgin olduğunu gösteriyor.
Araştırmacılar, biyolojik yaşlanmayı ölçmek için kan plazmasındaki proteinleri de inceledi. Stanford Üniversitesi’nden Profesör Tony Wyss-Coray, “Yaşlanma süreci, kanımızdaki proteinlerin yapısına yansır. Bu proteinler, birçok organ sisteminde biyolojik yaşlanma ile bağlantılıdır” dedi.
Elde edilen verilere göre, 14 plazma proteininin seviyesi bireylerin sosyoekonomik durumundan etkileniyor. Bu proteinlerin, enflamasyon ve hücresel stres tepkilerini düzenlediği biliniyor. Sosyoekonomik durum yükseldikçe bu proteinlerin daha olumlu bir profile sahip olduğu gözlemlendi.
Araştırmacılar, düşük sosyoekonomik geçmişle hayata başlayan ancak zaman içinde daha yüksek sosyal statüye ulaşan bireylerin daha sağlıklı protein profillerine sahip olduğunu tespit etti. Bu durum, sosyal hareketliliğin biyolojik yaşlanma sürecini olumlu yönde etkileyebileceğini gösteriyor.
