İngiltere’de her yıl yaklaşık 600 bin kişi ani gelişen böbrek hasarı (akut böbrek yetmezliği) yaşıyor. Ayrıca nüfusun yüzde 10’undan fazlasının kronik böbrek hastalığının bir aşamasında olduğu tahmin ediliyor. Oysa çoğu zaman, böbreklere zarar veren davranışlar günlük hayatın içinde fark edilmeden devam ediyor.
Böbrekler, kandaki atık maddeleri, fazla suyu ve sodyum-potasyum gibi elektrolitleri süzerek vücudun dengesini sağlar. Aynı zamanda tansiyonu düzenler, kırmızı kan hücresi üretimini destekler ve kemik sağlığına katkıda bulunur. Ancak hasar gördüklerinde bu görevleri yerine getiremez, vücutta toksin birikir, sıvı tutulur ve ciddi sağlık sorunları ortaya çıkar.
İşte böbrek sağlığını olumsuz etkileyebilecek yedi yaygın alışkanlık:
1. Ağrı kesici kullanımı: İbuprofen ve aspirin gibi yaygın ağrı kesiciler, böbrek içindeki tübüllere zarar verebilir. Özellikle ileri yaştakiler veya başka hastalığı olanlar daha fazla risk altındadır. Kronik böbrek hastaları doktor kontrolü olmadan bu ilaçları kullanmamalıdır.
2. Yeterince su içmemek: Su, böbreklerin atıkları uzaklaştırması için gereklidir. Yetersiz su tüketimi idrarı yoğunlaştırır, bu da böbrek taşı ve enfeksiyon riskini artırır. Genel öneri, günde 1.5–2 litre su içilmesidir.
3. Aşırı alkol tüketimi: Alkol, vücudu susuz bırakır ve tansiyonu yükseltir. Ayrıca karaciğer üzerinde olumsuz etkisi dolaylı olarak böbrekleri de yorar. NHS, haftada 14 birimi geçmemeyi ve alkolsüz günler planlamayı öneriyor.
4. Sigara: Sigara içindeki toksik maddeler böbrek dokusuna doğrudan zarar verir. Ayrıca oksidatif strese neden olur ve damarları daraltarak dolaşımı bozar. Diyabet ve hipertansiyon gibi böbrek hastalığına yol açan hastalık riskini de artırır.
5. Fazla kilo: Aşırı kilolu olmak, böbrek hastalığına neden olan diyabet ve kalp hastalığı riskini artırır. Göbek çevresi yağlanması (merkezi obezite) özellikle tehlikelidir. Haftada beş gün, 30 dakikalık egzersiz önerilir.
6. Sağlıksız beslenme: Aşırı tuz tüketimi ve ultra işlenmiş gıdalar böbreklere zarar verir. Sosis, gazlı içecekler ve hazır ekmekler gibi ürünler; şeker, yağ ve katkı maddeleriyle böbrek sağlığını tehdit eder. Araştırmalar, UPF tüketimi yüksek olan bireylerde böbrek hastalığı riskinin yüzde 24 arttığını gösteriyor.
7. Düzensiz uyku: Günde altı saatten az ya da on saatten fazla uyumak, kronik böbrek hastalığı riskini artırabilir. Uzmanlar, günlük ideal uyku süresinin 7–9 saat arası olduğunu belirtiyor.
Daily Mail’in aktardığına göre; bazı risk faktörleri genetik olabilir, ancak bu yedi alışkanlık yaşam tarzında yapılacak değişimlerle kontrol altına alınabilir.
