Toronto Üniversitesi araştırmacıları, konuşma sırasında fark edilmesi zor bir değişikliğin beynin bilişsel işlevlerindeki erken yavaşlamayı ortaya çıkarabileceğini belirledi. Yapay zeka destekli analizler, özellikle konuşma hızındaki değişimin ileride görülebilecek bilişsel gerilemenin önemli bir göstergesi olabileceğini ortaya koydu.
Araştırmada 18 ile 90 yaşları arasındaki 125 sağlıklı yetişkinin konuşma örnekleri incelendi. Sonuçlar, konuşma hızındaki yavaşlamanın; planlama, dikkat, karar verme ve görev yönetimi gibi yürütücü işlevlerdeki düşüşle yakından ilişkili olduğunu gösterdi. Bu beceriler, Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıklarda erken etkilenen alanlar arasında yer alıyor.
KELİME BULMAKTA ZORLANMA TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL
Araştırmacılar, katılımcılara günlük hayatta kullanılan nesnelerin görsellerini gösterirken aynı anda ilgili veya ilgisiz kelimeler dinletti. Katılımcıların doğru kelimeyi söyleme süresi ölçülerek bilişsel işlem hızı değerlendirildi. Sonuçlar, yalnızca kelime bulmakta zorlanmanın değil, genel konuşma hızındaki düşüşün daha güçlü bir gösterge olduğunu ortaya koydu.
Çalışmada ayrıca sözel akıcılık testleri de uygulandı. Araştırmacılar, normal yaşlanmanın bu testlerde büyük bir düşüşe neden olmadığını, ancak belirgin performans kaybının nörodejeneratif hastalıkların erken işaretlerinden biri olabileceğini belirtti.
YAPAY ZEKA ERKEN TANIYA YARDIMCI OLABİLİR
Ekip, doğal dil işleme teknolojisini kullanarak konuşma örneklerini otomatik olarak analiz etti. Araştırmacılara göre bu yöntem, klasik hafıza testlerinden önce ortaya çıkan ince değişiklikleri tespit edebilir ve gelecekte Alzheimer ile diğer bilişsel hastalıkların erken taranmasında düşük maliyetli bir araç olarak kullanılabilir. Bununla birlikte, araştırmacılar konuşma hızındaki değişimin tek başına hastalık tanısı koydurmayacağını, stres, yorgunluk ve normal yaşlanmanın da benzer etkiler oluşturabileceğini vurguluyor.
