Ticaret Bakanlığı, sözleşmeli emlak işletmelerinin aynı takvim yılı içinde ikinci kez yetki belgesi harcı ödemesinin önüne geçen yeni bir uygulama başlattı.
Ticaret Bakanlığı, taşınmaz ticareti yetki belgesi harç uygulamasında sözleşmeli işletmelerin karşılaştığı mükerrer harç sorununa ilişkin yeni bir düzenleme yaptı. Buna göre aynı takvim yılı içinde daha önce yetki belgesi harcı ödeyen sözleşmeli işletmeler, belirli şartları sağlamaları halinde ikinci kez harç ödemeden yetki belgesi alabilecek.
Yeni uygulama, özellikle yıl içinde adres değiştiren, başka bir yetki belgeli işletme ile sözleşmeli işletme olarak çalışmaya başlayan ya da bağımsız işletme olarak faaliyetlerine devam etmek isteyen emlak işletmelerini ilgilendiriyor.
Düzenlemeye göre, sözleşmeli işletmelerin aynı takvim yılı içinde başka bir işletmenin sözleşmeli işletmesi olarak faaliyet göstermesi veya bağımsız işletme olarak faaliyetlerine devam etmek üzere yetki belgesi başvurusu yapması halinde, daha önce aynı yıl için harç ödenmişse yeniden harç tahsil edilmeyecek.
Yeni uygulamadan yararlanılabilmesi için işletmenin vergi kaydının, meslek odası kaydının ve sicil kayıtlarının kesintisiz devam etmesi gerekiyor. Ayrıca aynı takvim yılına ilişkin yıllık harç tahsil makbuzunun Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi’ne yüklenmesi ve Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik’te yer alan diğer şartların sağlanması gerekiyor.
Sektör temsilcilerinin verdiği bilgilere göre Türkiye genelinde 80 bine yakın yetki belgeli emlak işletmesi bulunuyor. Bu işletmelerin yaklaşık 13 bine yakını ise sözleşmeli işletme kapsamında faaliyet gösteriyor.
Sözleşmeli işletmelerin aynı takvim yılı içinde adres değişikliği veya faaliyet modeli değişikliği nedeniyle yeniden harç ödemek zorunda kalması, uygulamada mükerrer mali yük tartışmasına neden oluyordu. Ticaret Bakanlığı’nın yeni düzenlemesiyle bu sorunun belirli şartlar altında giderilmesi amaçlanıyor.
Harç uygulamasındaki düzenlemeye rağmen sözleşmeli işletme modeline ilişkin bazı yapısal sorunlar devam ediyor.
Bu sorunların başında, bazı yerel idareler tarafından sözleşmeli işletmelerden ayrıca belediye ruhsatı talep edilmesi geliyor. Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında uygulanan sözleşmeli işletme modeli, yetki belgeli ana işletme ile yapılan sözleşme çerçevesinde yürütülüyor.
Bu modelde sözleşmeli işletmeler, ana işletmenin sistemi, denetimi ve sorumluluğu altında faaliyet gösteriyor. Ancak bazı belediye uygulamalarında sözleşmeli işletmelerden ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı talep edilmesi, uygulamada farklı yorumlara yol açıyor.
Sektör temsilcileri, sözleşmeli işletmelerin ana işletmenin yetki belgesi ve ruhsatı kapsamında faaliyet yürüttüğünün açık biçimde düzenlenmesi gerektiğini belirtiyor.
Sözleşmeli işletmelerle ilgili bir başka tartışma başlığı ise icra ve tebligat süreçlerinde ortaya çıkıyor.
Uygulamada, sözleşmeli işletmelerin kendi ticari borçlarından kaynaklanan icra takiplerinde ana işletmenin yetki belgesi adresinin muhatap alınabildiği belirtiliyor. Bu durum, özellikle aynı adreste bulunan demirbaşların mülkiyeti ve borç-sorumluluk ilişkisi bakımından hukuki ihtilaflara neden olabiliyor.
Sektör temsilcileri, sözleşmeli işletmelerin ticari borçları ve tebligat süreçlerinde doğru muhatabın açık biçimde belirlenmesi gerektiğini ifade ediyor.
Ticaret Bakanlığı’nın yeni uygulaması, sözleşmeli emlak işletmelerinin aynı takvim yılı içinde ikinci kez yetki belgesi harcı ödemesinin önüne geçmesi bakımından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Ancak belediye ruhsatı, icra takipleri, tebligat adresi ve ana işletme-sözleşmeli işletme sorumluluk sınırlarına ilişkin uygulama farklılıklarının devam etmesi, taşınmaz ticareti alanında yeni düzenleme ihtiyacını gündemde tutuyor.
